Σκέψεις για την
Προβολή-Performance « Horace Benedict », 
Film: Dimitri Chamblas, Aldo Lee (2000-2001)
Performance υπό την καθοδήγηση του Boris Charmatz
(MK2 Βιβλιοθήκη, Παρίσι, 2004)
Σοφία Αναστασοπούλου

Photo: Σκηνή από το φιλμ. (www.springdance.nl/sda_frames/frameinhoudfotogalerie.html)

	Ο Ελβετός Horace Benedict de Saussure (1740-1799),καθηγητής φιλοσοφίας, με έντονη συμμετοχή στα κοινά, υπήρξε ένας από τους πρώτους που εξερεύνησαν τις Άλπεις και τις έκανε αγαπητές στους συμπατριώτες του. Τρεις αιώνες αργότερα, τον Ιούνιο του 2000, «καλλιτέχνες-ερευνητές»  μαζεύονται σε υψόμετρο 1700 μέτρων, στα βουνά της Haute Savoie, για να περάσουν μαζί μια περίοδο συνάντησης και συγκέντρωσης. Ο Dimitri Chamblas και ο Aldo Lee, αποθανατίζουν το project. 
	Η προβολή του φιλμ, γίνεται ταυτόχρονα με την performance τριών χορευτών μεταξύ των οποίων και ο οδηγητής της Boris Charmatz, μέσα σε μια κινηματογραφική αίθουσα. Αυτή η διπλή ταυτόχρονη δράση, από τη μια του φιλμ, από την άλλη της performance, αντανακλά δυναμικά την προβληματική που έθεσε ο Dimitri Chamblas: «Από αυτή τη δουλειά, θα κατάφερνα ίσως να αξιολογήσω την σημασία ενός τόπου απέναντι σε ένα έργο, να συλλάβω έως ποιο σημείο αυτό που περικλείει μια δουλειά μπορεί σε βάθος να το αγγίξει και να το επηρεάσει». 
	Αυτή είναι η ερώτηση: Πώς ο τόπος αγγίζει και επηρεάζει το έργο; Πως μεταμορφώνεται το έργο ανάλογα με τον τόπο στον οποίο διαδραματίζεται. Πώς ο τόπος ορίζει το έργο. Ήδη, στους πειραματισμούς των καλλιτεχνών στις Άλπεις, το βουνό δεν χρησιμεύει ως χώρος υλικών ανακαλύψεων αλλά ως χώρος πνευματικών ανακαλύψεων τους μέσω της διασταύρωσης εμπειριών, πειραματισμών και έμπνευσης. 
	Το φιλμ ξεδιπλώνει με τρόπο σχεδόν «τρυφερό» αυτή τη διαδικασία. Αυτή η τρυφερότητα, βασίζεται κυρίως στα απλά, σταθερά, επίμονα και επαναλαμβανόμενα πλάνα, τα οποία προσφέρουν σταθερά σημεία αναφοράς χωρίς να γίνονται μονότονα. Ο δυναμισμός των φωνών που ακούγονται σε συνδυασμό με τις κινήσεις των καλλιτεχνών που προβάλλονται, μας χαρίζουν ένα πανοραμικό βλέμμα στην ποικιλία και την ποιότητα του πειραματισμού των καλλιτεχνών. Από την άλλη, το φυσικό περιβάλλον-μόνιμο σκηνικό του φιλμ, δημιουργεί μια ατμόσφαιρα ηρεμίας. Η ανθρώπινη παρουσία άλλοτε μοιάζει να ενσωματώνεται από το περιβάλλον και  άλλοτε να του είναι ξένη και τεχνητή.    
	Οι τρεις χορευτές που πραγματοποιούν την performance, κατά τη διάρκεια της προβολής του φιλμ βρίσκονται διάσπαρτοι στην κινηματογραφική αίθουσα, και κινούνται σε όλο το χώρο της. Μπροστά στην οθόνη, ανάμεσα από την οθόνη και τις θέσεις των θεατών, αλλά και ανάμεσα στους καθισμένους θεατές. Κάποιες φορές, η  performance αποτελεί προέκταση των δράσεων του φιλμ. Για παράδειγμα, αφορμώμενοι από κάποιο ήχο στο φιλμ, οι performers τον μετατρέπουν σε κραυγή. Ακόμα τους βλέπουμε να επαναλαμβάνουν κινήσεις ή να μιμούνται κινήσεις που οι καλλιτέχνες ταυτόχρονα πραγματοποιούν στο φιλμ. Άλλες φορές όμως, κυλά με τρόπο εντελώς ανεξάρτητο σε σχέση με το φιλμ. Ένταση, νευρικότητα, επαναλαμβανόμενες κραυγές, κινήσεις που θυμίζουν τρέλα, κυλίσματα πάνω στα καθίσματα και ανάμεσα στους θεατές, υπαινίσσονται ένα αστικό τοπίο. Αστικό, στο μέτρο που η ηρεμία και η σιωπή, κατά κανόνα κυρίαρχες στο φυσικό περιβάλλον όπου μας μεταφέρει το φιλμ, έχουν χαθεί. 
Παρ’ ότι μια κινηματογραφική αίθουσα είναι μια από τις λίγες καλά απομονωμένες και σιωπηλές περιοχές μέσα στην πόλη, η performance μεταφέρει εντός τα στοιχεία που συναντά κανείς έξω από αυτήν, αλλά μέσα στην πόλη : θόρυβο, νευρικές-σπασμωδικές κινήσεις, συνωστισμένα σώματα. Οι χορευτές παρεμβαίνουν με ήχους, φωνές και κίνηση προσβλέποντας στην άμεση αφύπνιση των αισθήσεων των θεατών και θέτοντας υπό δοκιμασία την συγκέντρωσή τους. 
	Θα μπορούσε να ισχυριστεί κανείς, ότι οι χορευτές τροποποιούν τον συμβατικό χώρο μιας κινηματογραφικής αίθουσας, αποκαλύπτουν την διαφορά ανάμεσα στην σιωπηλή φύση και τους αστικούς σιωπηλούς χώρους, καταργούν τις συμβατικές αποστάσεις ασφαλείας μεταξύ των σωμάτων. Η κινηματογραφική αίθουσα βρίσκεται σε αντίθεση με το βουνίσιο περιβάλλον που δεσπόζει στο φιλμ και η έρευνα των χορευτών, ακόμα και αν έχει την ίδια αφορμή ή πορεία, παίρνει μια εντελώς διαφορετική μορφή και διαδρομή. 
	Όσο για τους θεατές αξίζει να παρατηρήσει κανείς πως μένουν προσκολλημένοι στις συνήθεις συμπεριφορές τους. Η συντριπτική πλειοψηφία δεν τολμά (;) ούτε να στρέψει το κεφάλι να δει τα συμβαίνει ακριβώς πίσω της! Είναι αλήθεια ότι το να παρακολουθεί κανείς ένα φιλμ απαιτεί μια κάποια συγκέντρωση. Όμως η ζωντανή δράση που εκτυλίσσεται παράλληλα θα περίμενε κανείς να προκαλεί μια πιο ζωντανή περιέργεια από την πλευρά των θεατών. Εκτός αν οι τελευταίοι, μένοντας βυθισμένοι στο φιλμ, με το βλέμμα καρφωμένο προς την οθόνη μπροστά τους, προσπαθούν να προστατέψουν αυτό που η performance προσπαθεί να καταργήσει: τη σιωπή, τις αποστάσεις και το βίωμα μιας εμπειρίας που λαμβάνει χώρα σε ένα πεδίο φανταστικό και όχι στην πραγματικότητα.    

		Photo: Σκηνή από το φιλμ. 
(www.mk2.com/new/parissi3/films.asp?ID=2117)